Spelen op het drama-veld - Transformeer je eigen wereld
Feb 19, 2026Het oneindige dramaveld: bewustwording van redder, slachtoffer en dader
In relaties – intiem, familiair of professioneel – speelt zich vaak een onbewuste dans af. Een herhalend patroon van pijn, strijd en afhankelijkheid. Psychologen noemen dit de dramadriehoek, maar ik noem het ‘het dramaveld’: een energetisch veld dat je vasthoudt in oude rollen. In plaats van elkaar bewust te maken, spelen we onbewust of misschien wel bewust mee. Nu de nieuwe tijd aanbreekt –is bewustwording essentieel. Niet langer meer achter façades verstoppen. Vraag jezelf af: welke rol speel ik? BEWUSTWORDING IS NUMMER 1.
De drie rollen in het dramaveld
We schakelen tussen archetypische posities die afhankelijkheid voeden.
De redder Helpt, lost op en voelt zich verantwoordelijk voor anderen. Voedt eigenwaarde door 'nodig' te zijn. Zonder slachtoffer geen rol.
Het slachtoffer Voelt zich machteloos en wacht op redding. Schuift schuld af op anderen of omstandigheden. Trekt redders aan, maar faalt in succes.
De dader Neemt controle via boosheid, schuldprojectie, frustratie of manipulatie. Vermijdt eigen pijn door anderen aan te vallen.
Deze rollen wisselen: ze horen bij dezelfde cirkel van afhankelijkheid. Een redder kan dader worden, een slachtoffer redder, en een dader uiteindelijk slachtoffer. Dit tafereel kan in één dezelfde situatie afspelen. De vorm verandert, maar de onderliggende beweging is dezelfde. Het veld houdt lage energie in stand – je verlaat je centrum en geeft kracht weg.
De verborgen dynamiek
Onder elke rol schuilt een onvervulde behoefte:
- Redder zoekt waardering.
- Slachtoffer hunkert naar aandacht.
- Dader ontloopt kwetsbaarheid (innerlijke pijn).
Patronen starten vaak in de kindertijd of familie: een dominante ouder triggert slachtoffergedrag, een afwezige ouder stimuleert redderimpulsen. Wat ooit beschermde of misschien noodzakelijk? was, houdt je nu gevangen. De nieuwe tijd –maakt dit heel zichtbaar. Stap eruit: NO MORE.
Van patroon naar persoonlijke kracht
Bewustwording opent keuzevrijheid.
|
Rol |
Oude dynamiek |
Nieuwe positie |
|
Redder |
Overnemen, afhankelijk maken |
Begeleider: ondersteun zonder te fixen. Houdt de ander niet klein. Vraag jezelf af help ik echt? |
|
Slachtoffer |
Wachten op redding |
Creator: neem eerste stap zelf. Je hebt de keuze. |
|
Dader |
Schuld afschuiven |
Bewust begrenzer: voel en communiceer behoeften, voel wat onder je emotie leeft. Wat heb je nodig. |
Uitstappen vraagt verantwoordelijkheid voor je energie. Relaties worden gelijkwaardig als je loslaat wat niet van jou is.
Oefening: stap uit het dramaveld
Neem tijd voor deze stappen om patronen te doorbreken.
- Herken je rol: Noteer situaties: wanneer stap je in redder, slachtoffer of dader? Geef concrete voorbeelden uit je leven.
- Wat levert het op? Redder: voel je waardevol? Slachtoffer: krijg je steun? Dader: controle? En wat kost het – energie, relaties, zelfvertrouwen?
- Familiepatronen; Zie dynamieken in je familiegeschiedenis, bij ouders of broers/zussen. Wat heb je gekopieerd?
- Triggers: Welke situaties activeren je? Onderdrukte emoties: vermoeidheid (redder), boosheid (slachtoffer), angst of onzekerheid (dader)?
- Zie de onderstroom; Onder elke rol ligt een emotie of angst. Herken wat jij onderdrukt — angst om niet geliefd te zijn, of om je eigen kracht te voelen. Wellicht geeft dit richting: een redder onderdrukt vaak vermoeidheid en frustratie, een slachtoffer onderdrukt boosheid, een dader onderdrukt onzekerheid of angst.
- Uit het drama veld stappen. Tijd om bewuste keuzes te maken. Het is schijnbaar een gewoonte geworden of gekopieerd gedrag. Maar vraag jezelf af. Wat zit daaronder. Ben je bang om niet geliefd te zijn als je stopt met redden? Voel je je machteloos als je geen slachtoffer meer bent? Wat is de eerste kleine stap die je vandaag kunt zetten om uit dit veld te stappen? Welke nieuwe overtuiging wil je aannemen om uit deze cyclus te breken? (Bijvoorbeeld: “Ik ben niet verantwoordelijk voor het geluk van anderen” of “Ik ben krachtig en kan mijn eigen leven sturen.”).
- Energetische loskoppeling: Zit rustig. Sluit je ogen en haal diep adem. Zie jezelf in die kooi en voel de dynamiek die je vasthoudt. Open een deur, laat energie oplossen. Zie de situatie voor je. Zeg: "Ik kies autonomie. Ik neem mijn kracht terug. Zie jezelf uit die kooi stappen" Adem diep. Naast mentale reflectie helpt het om energetisch los te komen van dit veld.
- Integratie: Nu je een helder beeld hebt van je patronen in het dramaveld moet je het integreren door je nieuwe gedrag de komende tijd bewust te herhalen. Herinner jezelf door affirmaties, post-it op diverse plaatsen of telefoonherinneringen.
Wanneer je trouw blijft aan je eigen midden, veranderen je relaties vanzelf mee. Soms houdt dat spanning in — anderen zullen wennen aan jouw nieuwe helderheid. Maar juist dan blijf je stevig in je eigen licht. Van daaruit ontstaat ware verbinding: vrij, bewust en gelijkwaardig.
Probeer dit vandaag in elke interactie. Blijf bewust, verbind gelijkwaardig.
Wil je dieper werken aan deze thema’s? Boek een sessie via www.bellaarts.nl of TRANSITIEBOOSTER. en ontdek hoe je voorgoed uit dit spel blijft. Nu je dit weet probeer vanaf vandaag dit in iedere ontmoeting met een ander te leven. Blijf in verbinding. Als je getriggert raakt, vraag de ander. Vraag door. Kijk jezelf aan.
Met liefde en succes! 🌱
In mijn programma YOU GROW, YOU GO leer ik je in een kort traject bewuster van jezelf te worden en kom je dichter bij je eigen kern. Leren leven en leiden vanuit je essentie, met je eigen innerlijke kracht. Dan ben je in staat te transformeren.